این صفحه توضیح میدهد داده و محتوای فود فکتس چطور ساخته، بررسی و نگهداری میشود. هدفمان این است که روشِ کارمان شفاف باشد تا خودتان بتوانید قضاوت کنید چقدر به اعداد اعتماد کنید.
دادهها را از کجا میآوریم و آیا تغییرشان میدهیم؟
منبعِ ارزش غذاییِ خوراکیها پایگاهِ USDA FoodData Central است. ما این دادهها را همانطور که هست نگه میداریم و مقادیرِ مغذیها را ویرایش نمیکنیم. همهٔ اعداد بهازای هر ۱۰۰ گرم گزارش میشوند و برای هر خوراکی شناسهٔ FDC ثبت است تا هر عدد تا سرچشمهاش قابلِ پیگیری بماند. کارِ ما گزینش، سازماندهی و فارسیکردنِ این داده است، نه بازنویسیِ آن.
چرا نامِ انگلیسیِ خوراکی را هم نشان میدهیم؟
هر خوراکی یک نامِ فارسیِ روان دارد تا پیدا کردن و خواندنش آسان باشد، اما ما نامِ اصلیِ انگلیسیِ همان ردیف در منبع را هم کنارش نشان میدهیم. دلیلش شفافیت است: نامِ خوراکیها گاهی چند معادلِ فارسی دارند یا ترجمهشان میتواند گمراهکننده باشد، و دیدنِ نامِ اصلی به شما کمک میکند مطمئن شوید دقیقاً همان چیزی را میبینید که در پایگاهِ USDA ثبت شده. این کار جلوِ اشتباهاتِ رایجِ ترجمه — مثلِ خلطشدنِ گونههای نزدیک یا حالتهای خام و پخته — را میگیرد.
کالریِ غذاهای مقالهها چطور حساب میشود؟
در مقالهها با غذاهای مرکب سروکار داریم؛ غذاهایی که از چند ماده ساخته میشوند. کالری و ارزشِ این غذاها را دستی نمینویسیم، بلکه در کد و مرحلهبهمرحله میسازیم:
- ابتدا فهرستِ مواد اولیه و مقدارِ هرکدام مشخص میشود.
- ارزشِ هر ماده از همان پایگاهِ دادهٔ ۱۳٬۴۱۷تایی برداشته میشود.
- ارزشها جمع و بر تعدادِ وعده تقسیم میشود تا سهمِ هر پرس به دست بیاید.
- عددِ نهایی در کد قفل میشود و همان چیزی است که در صفحه میبینید.
در این چرخه، نویسنده فقط متن را مینویسد؛ توضیح میدهد، زمینه میسازد و نکته میگوید، اما به عددِ نهایی دست نمیزند. همین جدایی باعث میشود کالریها یکدست، تکرارپذیر و بیطرف بمانند.
اگر در دادهای خطا باشد چه میکنیم؟
هیچ پایگاهِ دادهای بیخطا نیست. اگر خودمان یا یکی از خوانندگان به عددی مشکوک برخورد کند، آن را با منبعِ USDA و فهرستِ موادِ همان غذا میسنجیم. اگر خطا در محاسبهٔ ما باشد، در کد اصلاحش میکنیم تا همهٔ صفحههای وابسته یکجا درست شوند. اگر ریشهٔ خطا در خودِ منبع باشد، تا زمانی که منبع اصلاح شود دربارهٔ محدودیتش شفاف میمانیم. اصلاحِ داده را کاری همیشگی میدانیم، نه یکبار برای همیشه.
چه محدودیتهایی را باید بدانید؟
ارزش غذایی یک عددِ مطلق و ابدی نیست. مقدارِ واقعیِ مغذیها بسته به گونه و رقمِ محصول، شیوهٔ رسیدگی و نگهداری و روشِ پخت کموبیش تغییر میکند؛ یک سیب با سیبِ دیگر، یا گوشتِ خام با همان گوشتِ سرخشده، دقیقاً یکی نیستند. پس اعدادِ فود فکتس را میانگینِ مرجع بدانید؛ برای مقایسه، برنامهریزی و شناختِ کلی عالیاند، اما قرار نیست ترازوی آزمایشگاهیِ بشقابِ امروزِ شما باشند. برای تصمیمهای درمانی یا رژیمیِ دقیق، حتماً با یک کارشناسِ تغذیه مشورت کنید.